Remonty dróg gruntowych na terenie gminy Wierzbica przy wykorzystaniu łupka przywęglowego prowadzone są na
Remonty dróg gruntowych na terenie gminy Wierzbica przy wykorzystaniu łupka przywęglowego prowadzone są na terenie gminy od 1998 r. przy akceptacji poprzedniego, jak i obecnego Zarządu Gminy i Zarządu Dróg we Włodawie.
W sytuacji gdy większość dróg na terenie gminy to drogi gruntowe, zlokalizowane na niestabilnym podłożu, okresowo nieprzejezdne, zastosowanie łupka przywęglowego z przeznaczeniem na remont dróg zostało zaakceptowane przez miejscową społeczność. Wyrównanie dołów i kolein łupkiem i piaskiem na wytypowanych odcinkach dróg ma poprawić stan ich nawierzchni oraz komunikację mieszkańcom gminy, dla których przejezdność dróg jest warunkiem bytowania i prowadzenia gospodarstw.
Łupek przywęglowy z KWK Bogdanka, jak wykazały ekspertyzy, nie jest zaliczany do odpadów niebezpiecznych i zgodnie z nimi może być wykorzystywany do remontów dróg gruntowych według zasad podanych w normie PN-S-02205 ˝Roboty ziemne˝.
Dla materiałów odpadowych wykorzystywanych w budownictwie mieszkaniowym (popiół, pyły dymnicowe, żużel, kamień) stosuje się Instrukcję nr 234/95 Instytutu Techniki Budowlanej pt. ˝Wytyczne badania promieniotwórczości naturalnej surowców i materiałów budowlanych˝. Materiały budowlane kwalifikowane są na podstawie dwóch współczynników: f1 - określa zagrożenie promieniowaniem gamma od wszystkich izotopów zawartych w materiale, f2 - jest ustalany ze względu na zagrożenie promieniowaniem alfa pochodzącym od radonu i jego produktów rozpadu. Zgodnie z zaleceniami instrukcji, do budowy pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, mogą być stosowane tylko te materiały, które spełniają warunki:
f1 < 1 i f2 < 185
Dla badanych próbek współczynniki odpowiednio wynoszą: f1=0,65 - 0,04, f2=67 - 4.
Do obliczenia wartości współczynnika f1 wykorzystano stężenie Ra-228. Izotop ten jest elementem naturalnego szeregu promieniotwórczego toru Th-232. Aktywność jego jest określona poprzez oznaczenie izotopu Ac-228, z którym jest w stanie równowagi promieniotwórczej.
Powyższe badania zostały przeprowadzone w Głównym Instytucie Górnictwa w Laboratorium Radiometrii Zakładu Akustyki Technicznej, Techniki Laserowej i Radiometrii w Katowicach w dniu 16 czerwca 1998 r. Pomiar wykonano metodą spektometrii promieniowania gamma z wykorzystaniem detektora półprzewodnikowego, zgodnie z Polską Normą PN-89/Z-70073, według procedury BR-3/2-004.
Również Państwowy Dozór Bezpieczeństwa Jądrowego i Ochrony Radiologicznej w Warszawie w piśmie z dnia 5 lutego 1992 r. stwierdził, że wymieniona skała - łupek przywęglowy - pochodząca z KWK Bogdanka, nie jest odpadem promieniotwórczym, a postępowanie z nią nie jest regulowane przepisami ochrony radiologicznej.
Mając na uwadze powyższe fakty, zwracam się do pana ministra z następującymi pytaniami:
1. Jakie podstawowe warunki powinien spełniać materiał wykorzystywany do remontów dróg gruntowych?
2. Czy stosowanie łupka przywęglowego może być przyczyną zanieczyszczenia środowiska?
3. Czy łupek przywęglowy wchodzi w reakcję z odpadami atmosferycznymi i czy mogą one być niebezpieczne dla środowiska naturalnego?
4. W jaki sposób łupek przywęglowy oddziaływuje na wodę pitną, a w szczególności na wodę gruntową?
Poseł Zbigniew Janowski
Warszawa, dnia 7 maja 2001 r.