Górnictwo soli jest jedną z najstarszych gałęzi przemysłu w Małopolsce i Polsce. Pierwsze żupy
Górnictwo soli jest jedną z najstarszych gałęzi przemysłu w Małopolsce i Polsce. Pierwsze żupy powstały w XIII w., np. kopalnia soli ˝Bochnia˝ powstała w 1248 r. Przez wieki pokłady soli były eksploatowane w zgodzie z istniejącymi warunkami ekosystemu. Jednak ostatnie kilkadziesiąt lat to rabunkowa polityka eksploatacji salin. Szczególne jej nasilenie przypada na lata 70. Dotyczy to przede wszystkim otworowych kopalni w okolicach Bochni.
Eksploatacja złóż metodą otworową zakłada wiercenia dwóch dziur. Przez jedną z nich jest pompowana woda, natomiast przez drugą odbywa się odbiór solanki. Powstałe w ten sposób wyrobiska winny być zasypywane. Jednakże rabunkowa, niebiorąca pod uwagę potrzeb środowiska polityka eksploatacji zasobów ziemi doprowadziła do powstania szeregu zapadlisk. Niezasypywane wyrobiska ulegają dewastacji i powstawaniu szkód górniczych. Do chwili obecnej na powierzchni 26 ha powstało już 14 zapadlisk. Największe z nich to dół o objętości 150 tys. m3.
Likwidacja pozostałości po kopalniach ma trwać do roku 2004. Pieniądze na nią przeznaczone mają pochodzić z budżetu państwa oraz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Jednak w związku z powstawaniem nowych osuwisk termin ten może się wydłużyć. Wyżej wymienione szkody górnicze powstają w pobliżu domów, a intensywne opady atmosferyczne, z uwagi na budowę geologiczną, lokalizację kopalni na terasie rzeki Raby, mogą wpływać negatywnie na środowisko, powodując wzrost ilości odcieków z osuwisk, a w konsekwencji rozługowanie górotworu i w konsekwencji wycieki solanki do warstw przypowierzchniowych i do rzeki. Ze zwiększonymi opadami atmosferycznymi związana jest także możliwość wystąpienia zagrożenia osuwiskowego, co grozi dewastacją oraz zakłóceniami na pobliskiej drodze międzynarodowej nr 4 (E-22).
Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo otrzymało koncesję na bezzbiornikowe magazynowanie gazu w złożach soli kamiennej. Ponieważ do chwili obecnej nie poczyniono kroków niezbędnych do powstania podziemnego magazynu (wykonanie gazoszczelnych korków w szybach ˝Siedlec˝ i ˝Moszczenica˝) PGNiG wystąpiło do ministra środowiska o wygaśnięcie koncesji, co nastąpiło z dniem 21.08.2001 r.
W związku z powyższym zwracam się z zapytaniem: jakie kroki zamierza poczynić Ministerstwo Gospodarki na rzecz zapewnienia niezbędnych środków finansowych dla zabezpieczenia wyrobisk postkopalnianych przed powstawaniem zapadlisk oraz dla rekultywacji zdewastowanych terenów?
Z wyrazami szacunku
Poseł Kazimierz Barczyk
Kraków, dnia 31 sierpnia 2001 r.