Ustawą o cudzoziemcach (DzU z 1997 r. nr 144, poz. 739) wprowadzone zostały po
Ustawą o cudzoziemcach (DzU z 1997 r. nr 144, poz. 739) wprowadzone zostały po raz pierwszy w III RP wizy repatriacyjne. W tym akcie normatywnym ustanowiono również możliwość udzielania pomocy materialnej dla osób przybywających w drodze repatriacji (art. 97). Powyższe zapisy ustawowe dotyczyły generalnie repatriacji mających nastąpić po dniu wejścia w życie ustawy, tj. po 26 grudnia 1997 r. Jednakże od 1989 r. od dnia wejścia w życie powyższej ustawy przybywało do Polski wiele osób zesłanych w latach 1936-1940 do azjatyckich części ZSRR. Te osoby przyjeżdżały do Polski legalnie, na zaproszenie rodziny lub przyjaciół, ale bez wizy repatriacyjnej. Bez pomocy ze strony państwa polskiego przeżyły pierwsze lata trudnej adaptacji, podobnie jak zesłani kilkadziesiąt lat wcześniej, wielu na pograniczu nędzy, szczególnie wtedy, gdy przywiezione dolary ze sprzedaży dobytku skończyły się, a stała praca jeszcze nie znalazła się.
Ustawodawca w powyższej ustawie o cudzodziemcach w przepisach przejściowych (art. 109) zrównał w prawach osoby przybyłe w latach 1992-1997, tj. przed wprowadzeniem wiz repatriacyjnych, z osobami mającymi przybywać do Polski z takimi wizami wydanymi na podstawie tejże ustawy. W ten sposób nabyli oni takie sama prawa, jakie przysługują repatriantom przybyłym na podstawie wiz repatriacyjnych. Omawiany art. 109 ustawy umożliwia uzyskanie obywatelstwa polskiego, a także (ust. 7 tego artykułu) jest podstawą nabycia wszelkich uprawnień, jakie przepisy prawa wiążą z uzyskaniem obywatelstwa polskiego w drodze repatriacji lub uznania za repatrianta.
Jednakże omawianej grupie osób przybyłych do Polski bez wizy repatriacyjnej odmawia się przyznania pomocy, której formy i tryb udzielania określiło rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 października 1999 r. w sprawie pomocy dla osób przybyłych do Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy repatriacyjnej (DzU z 1999 r. nr 87, poz. 968). Pracownicy odpowiednich organów administracji publicznej odmawiają udzielania pomocy repatriantom przybyłym bez wiz repatriacyjnych, motywując to tym, że pomoc należy się wyłącznie tym repatriantom, którzy przybyli na podstawie wizy repatriacyjnej.
Mając powyższe na uwadze, pragnę złożyć następujące zapytania:
- Jakie jest stanowisko pana ministra w powyższej sprawie?
- Czy słusznie i z jakich powodów właściwe organy odmawiają przyznania pomocy osobom przybyłym bez wizy repatriacyjnej?
- Jaka pomoc została przyznana przez Rzeczypospolitą repatriantom przybyłym przed dniem wejścia w życie ustawy o cudzoziemcach?
- Czy w przekonaniu pana ministra odmienne traktowanie repatriantów przybyłych wcześniej, tj. przed wprowadzeniem na podstawie ustawy o cudzoziemcach wiz repatriacyjnych, w porównaniu z repatriantami przybyłymi później nie narusza art. 32 Konstytucji RP?
- Czy jednakowe traktowanie repatriantów, niezależnie od czasu przybycia do Polski, nie byłoby wyrazem idei zawartej w preambule ustawy o repatriacji?
Licząc na rychłą odpowiedź, pozostaję z wyrazami szacunku.
Poseł Tadeusz Jacek Zieliński
Warszawa, dnia 6 września 2001 r.