Rozporządzenie ministra sprawiedliwości z dnia 2 października 2001 r. w sprawie zmiany taksy notarialnej
Rozporządzenie ministra sprawiedliwości z dnia 2 października 2001 r. w sprawie zmiany taksy notarialnej podwyższającej stawki tej taksy uderza we wszystkich uczestników obrotu prawnego, zmuszając ich do ponoszenia wysokich kosztów związanych z dokonywaniem czynności prawnych w formie szczególnej. Jednocześnie dla bardzo wąskiej grupy społecznej, jaką stanowią osoby wykonujące zawód notariusza, rozporządzenie to stwarza możliwość nieograniczonych w zasadzie zysków. Ze względu na powyższe rozporządzenie to narusza elementarne poczucie sprawiedliwości.
Koszty obsługi prawnej wykonywanej przez notariuszy należą do bardzo wysokich. Jednocześnie przepisy prawa w wielu wypadkach stawiają przed stroną czynności prawnej wymóg dokonania tej czynności w formie aktu notarialnego bądź w innej formie (podpis notarialnie poświadczony, data pewna), która może być dochowana jedynie przez dokonanie danej czynności przed notariuszem. Tak więc prawo zmusza de facto obywatela do odstąpienia od dokonywania pewnych czynności bądź dokonywania ich bez zachowania prawem wymaganej formy lub też do ponoszenia wysokich kosztów obsługi prawnej, jeśli czynność prawna przez niego dokonana ma mieć walor ważności.
W Polsce rocznie dokonuje się ponad milion dwieście tysięcy czynności prawnych w formie aktu notarialnego, z czego większość stanowią umowy sprzedaży nieruchomości (261 188 w roku 2000), darowizny nieruchomości (140 148 w roku 2000) i testamenty (106 854 w roku 2000). Innych czynności notarialnych (poza aktami notarialnymi) dokonuje się rocznie ponad trzy miliony trzysta tysięcy (3 376 256 w roku 2000). Powyższe dane ukazują, jak dużej grupy czynności prawnych wspomniane rozporządzenie dotyczy, a należy pamiętać, że de facto wspomniana zmiana prowadzi do ograniczenia dostępu do określonych kodeksowo usług prawnych.
Podwyższenie taksy notarialnej postrzegać należy jako zagrożenie dla ogólnie przyjętych zasad sprawiedliwości społecznej. W obecnej sytuacji finansowej państwa, gdy Sejm z inicjatywy SLD, UP i PSL wprowadza liczne oszczędności finansowe uderzające w szerokie grupy społeczne, szczególnie niebezpieczne wydaje się ich dodatkowe, nieuzasadnione obciążenie, zwłaszcza gdy jego profitentem ma być wąska grupa zawodowa. Takie działania muszą budzić głęboki sprzeciw.
W związku z powyższym zwracam się do pani minister z następującymi pytaniami:
1. Jakie były przesłanki wprowadzenia wyższych stawek taksy notarialnej?
2. Jakie skutki będzie miało wprowadzenie podwyższonych stawek taksy notarialnej dla dostępu obywateli do uczestnictwa w obrocie prawnym?
3. Czy w ocenie pani minister podwyższenie stawek taksy notarialnej jest celowe?
4. Czy planowany jest dalszy wzrost stawek taksy notarialnej?
5. Czy dostrzega pan minister potrzebę zmiany ww. rozporządzenia?
Z wyrazami szacunku
Poseł Przemysław Gosiewski
Warszawa, dnia 10 stycznia 2002 r.