W związku z udzieloną z pana premiera upoważnienia przez Krzysztofa Patera, podsekretarza stanu w
W związku z udzieloną z pana premiera upoważnienia przez Krzysztofa Patera, podsekretarza stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej, odpowiedzią z dnia 04.03.2002 r. (za pismem BDG.I.0700-118/02) z przykrością zauważam, iż nie została mi udzielona odpowiedź na większość pytań, w pozostałej części udzielone wyjaśnienia są połowiczne i nie wyjaśniają przedstawionego problemu.
W swojej interpelacji dotyczącej narastających zobowiązań skarbu państwa w związku ze stwierdzeniem luki prawnej w systemie ubezpieczeń społecznych wydawało mi się, że jasno przedstawiłem, że problem dotyczy:
a) osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r.,
b) przyjętych do służby w wojsku, Policji (Milicji Obywatelskiej), Urzędzie Ochrony Państwa (organach bezpieczeństwa publicznego), Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służbie Więziennej do 31 grudnia 1998 r.,
c) zwolnionych w przeszłości oraz w przyszłości bez prawa do emerytury wynikającej z przepisów ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (DzU z 2002 r. nr 11, poz. 108) oraz ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (DzU nr 53, poz. 214, z 1995 r. nr 4, poz. 17, z 1997 r. nr 28, poz. 153, z 1998 r. nr 162, poz. 1118, z 2000 r. nr 122, poz. 1313 oraz z 2001 r. nr 27, poz. 298 i nr 81, poz. 877) oraz ustaw je poprzedzających.
Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU nr 137, poz. 887, ze zm.) w art. 6 ust. 3 ustanawia zasadę, że ˝Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby wymienione w ust. 1 pkt 13-13b, które nie pozostawały w służbie w dniu wejścia w życie ustawy˝, tj. 1 stycznia 1999 r. Dla jasności zrozumienia oznacza to, że kto był w służbie w dniu 31 grudnia 1998 r., nie podlega zasadom ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Osoby wymienione w ust. 1 pkt 13-13b to po kolei: żołnierze zawodowi oraz funkcjonariusze Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Więziennej, Służby Celnej, Biura Ochrony Rządu.
Za żadnego przyjętego do służby w wymienionych formacjach mundurowych do 31 grudnia 1998 r. nigdy nie były i nie są płacone składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. O ile żołnierz lub funkcjonariusz dosłużył ˝mundurowych˝ uprawnień emerytalnych, to świadczenie płacił skarb państwa z pominięciem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Tak samo o ile przysługiwała mu renta, to wypłacano ją z pominięciem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Na tym polegał w zarysie system zaopatrzeniowy.
Wobec żołnierzy i funkcjonariuszy przyjętych do służby od 1 stycznia 1999 r. składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe są płacone. Tylko ci podlegają przepisom o ustawy o ubezpieczeniu społecznym. Oni znajdują się w systemie powszechnym, tj. składkowym, gdzie przyszła emerytura lub renta zależą m.in. od zebranych składek.
Podzielam zdanie pana ministra, że ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 6 wskazała, że okres służby w wojsku polskim, jak i w pozostałych wskazanych wyżej formacjach militarnych, to jest okres składkowy.
Twierdzę jednakże w odróżnieniu od pana ministra, że od niego kapitał początkowy nie zależy, bowiem art. 173 ust. 1 cytowanej ustawy jasno wskazuje, że ˝Dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy˝.
W cytowanym przepisie brak jest zasady, że kapitał początkowy ustala się również za okresy ˝ustawowego niepłacenia składek za okres składkowy˝. Potwierdzeniem prawidłowości mojego zdania jest:
1) brak przepisów w dziale X rozdziale 2 (art. 173 - 194), tj. w części cytowanej ustawy poświęconej kapitałowi początkowemu, zasad wstecznego wyliczania oraz ˝wirtualnego opłacenia˝ składki na ubezpieczenie społeczne za omawianą grupę zawodową,
2) Zakład Ubezpieczeń Społecznych - zgodnie w mojej ocenie z zapisami ustawowymi - wydaje decyzje o odmowie ustalenia kapitału początkowego dla byłych żołnierzy i funkcjonariuszy, których jedyny okres składkowy przed 31 grudnia 1998 r. związany był ze służbą mundurową. Zalicza im lata służby jako okres składkowy, za który jednakże nie zapłacono składek na ubezpieczenie społeczne, bo ustawodawca nie wskazał, ˝że˝ i ˝jak˝ należy wyliczać ˝wirtualnie opłacone˝ składki.
Dlatego w dalszym ciągu twierdzę, że za ten okres składkowy, tj. za pełen okres służby, a nie tylko za lata po 1 stycznia 1999 r., trzeba zapłacić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składkę (waloryzowaną) od wypłaconego wynagrodzenia, od którego nie odprowadzono składki na ubezpieczenie społeczne przewidziane za ten okres w przepisach o ubezpieczeniu społecznym. Tę procedurę ustawodawca wskazał i opisał w przepisach ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych i w ustawie o prokuraturze, bo za sędziów i za prokuratorów również nie odprowadza się składki na ubezpieczenie społeczne.
W związku z wyżej przedstawioną argumentacją proszę pana premiera o spowodowanie udzielenia pełnej odpowiedzi na uprzednio zadane pytania:
1. Czy rząd prowadzi prace nad uregulowaniem tego problemu, jeżeli tak, to kto, i na jakim etapie się znajdują prace?
2. Czy są przygotowywane projekty stosownych aktów prawnych?
3. Od kiedy przewiduje się wprowadzenie tych zmian?
4. Ile wynoszą aktualne koszty tych zobowiązań skarbu państwa (z podziałem na wielkość samej składki i sum wynikających z waloryzacji składki)?
5. Skąd rząd planuje pokrycie i w jaki sposób planuje się spłatę zobowiązań?
6. Jak długo rząd chce ˝milcząco˝ akceptować stan prawny naruszający konstytucyjną zasadę równości wobec prawa?
7. Dlaczego minister pracy i polityki społecznej, wiedząc o luce w przepisach ubezpieczeniowych, nie interweniował, kwestionując podawane przez ministra obrony narodowej koszty zrealizowanych i planowanych zwolnień ze służby w wojsku polskim?
Poseł Anna Sobecka
Warszawa, dnia 19 marca 2002 r.