Szanowny Panie Ministrze! Z dniem 1 stycznia 2002 r. weszła w życie część zmian
Szanowny Panie Ministrze! Z dniem 1 stycznia 2002 r. weszła w życie część zmian w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wprowadzonych ustawą z 17 grudnia 2001 r. (DzU 2001 r. nr 154, poz. 1793). Pozostała ich część wejdzie w życie dopiero z dniem 1 kwietnia i 1 lipca 2002 r. Zmiany te objęły m.in. przepisy dotyczące zasiłków przedemerytalnych oraz świadczeń przedemerytalnych.
Uchwalona stosunkowo niedawno ustawa o zmianie powyższej ustawy jest z trwogą komentowana przez bezpośrednio zainteresowanych, czyli osoby pobierające świadczenia przedemerytalne oraz przez urzędy pracy.
Sporną kwestią są uregulowania przyjęte w art. 37n, który od dnia 1 kwietnia 2002 r. otrzymuje następujące brzmienie:
˝Art. 37n. 1. Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustaje z dniem, w którym osoba uprawniona przestała spełniać warunki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Prawo do świadczenia przedemerytalnego ulega zawieszeniu w przypadku:
1) podjęcia pozarolniczej działalności,
2) podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli łączna kwota przychodów, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzyskanych w danym miesiącu z tytułu zatrudnienia i innej pracy zarobkowej oraz otrzymywanego świadczenia przedemerytalnego byłaby wyższa od kwoty 200% zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1,
3) osiągania przychodów z innych tytułów niż wymienione w pkt. 1 i 2, podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz uzyskiwania diet i innych należności pieniężnych przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich, jeżeli łączna kwota uzyskanych przychodów w danym miesiącu z tych tytułów oraz z tytułu świadczenia przedemerytalnego byłaby wyższa od kwoty 200% zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1˝.
Przeprowadzając analizę treści powyższego przepisu (art. 37 n ust. 2 pkt 3) oraz przepisu art. 30 ust. 1 pkt 1b, art. 41 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, można wnioskować, że jeżeli osoba, która osiągnie przychód np. z tytułu odsetek od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym - od których pobiera się zryczałtowany podatek w wysokości 20% uzyskanego przychodu - tak że łączna kwota uzyskanych przychodów w danym miesiącu z tego tytułu oraz z tytułu świadczenia przedemerytalnego będzie wyższa od kwoty 200% zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1, tj. wyższa niż 953,40 zł, to wówczas prawo do świadczenia przedemerytalnego ulega zawieszeniu.
Jak przyjęte w takim kształcie rozwiązanie ma funkcjonować w praktyce, w szczególności w przypadku osób, które przed dniem wejścia w życie przepisów niniejszej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniły warunki do nabycia zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, z zachowaniem prawa do nich na obowiązujących wówczas zasadach. Zaakcentowania wymaga fakt, że właśnie tym osobom przysługuje prawo do świadczeń w wysokości przekraczającej kwotę 953,40 zł. W myśl art. 11 ust. 2 pkt 2 cytowanej na wstępie ustawy, do tych osób stosuje się m.in. przepisy art. 24 oraz art. 37n, o których wspominam powyżej.
Logiczną konsekwencją poczynionych zmian zarówno w prawie podatkowym, jak i przedmiotowej ustawie będzie nagminne zawieszanie prawa do niniejszego świadczenia, których fundamentem są powołane na wstępie przepisy. Czy skutecznym antidotum, niepowodującym żadnych skutków ubocznych, będzie przechowywanie oszczędności w domu, aby uniknąć płacenia podatku dochodowego naliczonego od uzyskanych w ten sposób przychodów i jednocześnie zapobiec zawieszeniu prawa do świadczenia?
Reasumując, przekroczenie wysokości ustawowo zastrzeżonej kwoty, choćby o grosz, z przyczyn wymienionych powyżej, warunkuje ex lege zawieszenie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Z przykrością można stwierdzić, że nastąpiła tutaj kolizja przepisów z praktyką powodująca takie skutki i dolegliwości, których nikt się nie spodziewał, a przede wszystkim dotyczące osób, na które, ze względu na wiek, niechętnie patrzy pracodawca z myślą o propozycji zatrudnienia.
Nie mnie jednak oceniać intencje pomysłodawców tak sprecyzowanych przepisów, ale z całą pewnością nie można tu mówić o pragmatyce i racjonalizmie. Mniej powściągliwie opinie i komentarze na ten temat wyrażają autorzy listów, które otrzymują z zapytaniami w poruszanej tu problematyce.
Mając na względzie powyższe, uprzejmie proszę pana ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy można oczekiwać podjęcia przez ministerstwo inicjatywy zmierzającej do zapobieżenia skutkom opisanym w przepisie art. 37n ust. 2 pkt 3, np.: w postaci zmiany treści powyższego przepisu?
2. Czy w przypadku negatywnego ustosunkowania się do kolejnej zmiany brzmienia tego kontrowersyjnego przepisu będą zastosowane inne instrumenty prawne eliminujące skutki uchwalonej 17 grudnia 2001 r. nowelizacji przedmiotowej ustawy?
Łączę wyrazy szacunku
Poseł Zbigniew Janowski
Warszawa, dnia 11 lutego 2002 r.