W związku z udzieloną z pana premiera upoważnienia przez Krzysztofa Patera, podsekretarza stanu w
W związku z udzieloną z pana premiera upoważnienia przez Krzysztofa Patera, podsekretarza stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej, odpowiedzią z dnia 19.03.2002 r. (za pismem BDG.I.0700-179/02) zauważam, iż nie została mi udzielona odpowiedź na większość pytań, w tym podstawowe, w pozostałej części udzielone wyjaśnienia są w mojej ocenie niezgodne z obowiązującym prawem i jako takie nie mogą wyjaśnić przedstawionego w mojej interpelacji problemu.
Nie otrzymałem żadnej odpowiedzi na podstawowe pytanie, dlaczego wobec dwu kategorii zawodowych znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej - to znaczy za ich okresy służby/pracy skarb państwa nie wpłacał składek na ubezpieczenie społeczne - rozwiązanie problemu ma być różne. Z jednej strony mamy do czynienia z jasnymi krótkimi i oczywistymi rozwiązaniami legislacyjnymi (wobec byłych sędziów i prokuratorów), z drugiej z niezrozumiałymi koncepcjami wymagającymi dopracowania. W tym zakresie orzecznictwo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie ustalenia kapitału początkowego (m.in. decyzje o odmowie ustalenia kapitału początkowego wobec byłych żołnierzy i funkcjonariuszy, których jedynymi okresami składkowymi przed 31 grudnia 1998 r. była mundurowa służba) wskazuje potrzebę głębokiej nowelizacji m.in. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W swojej interpelacji dotyczącej nierównego traktowania w zakresie ubezpieczeń społecznych grup zawodowych byłych żołnierzy i funkcjonariuszy wobec byłych sędziów i prokuratorów wydawało mi się, że powołując się na obowiązujące w tym zakresie ustawodawstwo, jasno wytłumaczyłem, że problem dotyczy:
a) osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r.,
b) przyjętych do służby w wojsku, Policji (Milicji Obywatelskiej), Urzędzie Ochrony Państwa (organach bezpieczeństwa publicznego), Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej do 31 grudnia 1998 r.,
c) zwolnionych w przeszłości oraz w przyszłości bez prawa do emerytury wynikającej z przepisów ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (DzU z 2002 r. nr 11, poz. 108) oraz ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (DzU nr 53, poz. 214, z 1995 r. nr 4, poz. 17, z 1997 r. nr 28, poz. 153, z 1998 r. nr 162, poz. 1118, z 2000 r. nr 122, poz. 1313 oraz z 2001 r. nr 27, poz. 298 i nr 81, poz. 877) oraz ustaw je poprzedzających.
Zgadzam się z panem ministrem, że ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU nr 137, poz. 887, ze zm.) w art. 6 ust. 3 ustanawia zasadę, że ˝Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby wymienione w ust. 1 pkt 13-18b, które nie pozostawały w służbie w dniu wejścia w życie ustawy˝, tj. 1 stycznia 1999 r. Osoby wymienione w ust. 1 pkt 13-18b to po kolei: żołnierze zawodowi oraz funkcjonariusze Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Więziennej, Służby Celnej, Biura Ochrony Rządu.
Podzielam również zdanie pana ministra, że ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w art. 6 ust. 1 pkt. 4 i 6 wskazała, że okres służby w wojsku polskim, jak i w pozostałych wskazanych wyżej formacjach militarnych to jest okres składkowy. Twierdzę jednakże w odróżnieniu od pana ministra, że od niego kapitał początkowy nie zależy, bowiem art. 173 ust. 1 cytowanej ustawy jasno wskazuje, że jedynie ˝Dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy˝ (za omawianą grupę zawodową składek nie płacono, jak i zainteresowani sami nie płacili). Na ten artykuł powołuje się Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wydając decyzje o odmowie ustalenia kapitału początkowego za lata służby, o ile był to jedyny okres składkowy przed 31 grudnia 1998 r. Dotyczy to zarówno służby zawodowej, jak i kontraktowej.
W cytowanym przepisie brak jest wyrażonej zasady, że kapitał początkowy ustala się również za okresy ˝ustawowego niepłacenia składek za okres składkowy˝. Byłaby to sytuacja, o której pisze pan minister, że ˝Okres służby przypadający do końca 1998 r. uwzględnia się przy obliczaniu kapitału początkowego, bo jest to okres składkowy w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt. 4 i 6 ustawy o emeryturach i rentach z FUS˝.
Potwierdzeniem prawidłowości mojego rozumienia jest brak przepisów w Dziale X rozdziale 2 (art. 173-194), tj. w części cytowanej ustawy poświęconej ustalaniu kapitału początkowego, n. zasad wstecznego wyliczania oraz ˝opłacenia˝ składki na ubezpieczenie społeczne za omawianą grupę zawodową.
Przyjmując za zgodne z intencjami i stanem prawnym cytowane zdanie pana ministra, że obecny stan prawny umożliwia prawidłowe dokonanie ustalenia wysokości kapitału początkowego; może wskazywać na to, że rząd SLD-UP-PSL za lata służby do 31 grudnia 1998 r. nie chce nic płacić przyszłym emerytom i rencistom i w pełni ˝odcina˝ się (w sposób zamierzony lub niezamierzony) od tego okresu.
Dlatego w dalszym ciągu twierdzę, że zgodnie z obecnym stanem prawnym za okres składkowy, za który nie zapłacono należnych składek na ubezpieczenie społeczne przewidziane za ten okres w przepisach o ubezpieczeniu społecznym, tj. za pełen okres służby a nie tylko za lata po 1 stycznia 1999 r., trzeba zapłacić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składkę (waloryzowaną) od wypłaconego wynagrodzenia, od którego nie odprowadzono składki. Tę procedurę ustawodawca wskazał i opisał w przepisach ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych i w ustawie o prokuraturze.
W związku z wyżej przedstawioną argumentacją proszę pana premiera o spowodowanie udzielenia pełnej odpowiedzi na główne pytanie oraz uprzednio zadane pytania dodatkowe:
1. Jak długo rząd chce milcząco akceptować stan prawny naruszający konstytucyjną zasadę równości wobec prawa?
2. Czy rząd prowadzi prace nad uregulowaniem tego problemu, jeżeli tak, to kto i na jakim etapie się znajdują prace?
3. Czy są przygotowywane projekty stosownych aktów prawnych?
4. Od kiedy przewiduje się wprowadzenie tych zmian?
5. Ile wynoszą aktualne koszty tych zobowiązań skarbu państwa (z podziałem na wielkość samej składki i sum wynikających z waloryzacji składki)?
6. Skąd rząd planuje pokrycie i w jaki sposób planuje się spłatę zobowiązań?
7. Jak obecnie należy wyliczać koszty planowanych zwolnień w sektorze mundurowym żołnierzy lub funkcjonariuszy, którzy nie posiadają uprawnień do mundurowej emerytury lub renty?
Poseł Antoni Mężydło
Warszawa, dnia 3 kwietnia 2002 r.