Interpelację niniejszą kieruję do pana premiera, gdyż w poniższej sprawie konieczne jest zajęcie stanowiska
Interpelację niniejszą kieruję do pana premiera, gdyż w poniższej sprawie konieczne jest zajęcie stanowiska co najmniej przez: ministra finansów (kwestie wpływów budżetowych, inflacja), ministra gospodarki (problematyka rozwoju gospodarczego po podwyżkach energii w ogóle, a przede wszystkim nowa sytuacja producentów i dystrybutorów energii oraz odbiorców m.in. będących przedsiębiorstwami energochłonnymi), ministra skarbu państwa (po wprowadzeniu akcyzy na prąd może ulec zmianie podejście wszystkich zainteresowanych podmiotów do kwestii prywatyzacji sektora).
Planowane wprowadzenie podatku akcyzowego na energię elektryczną wiąże się ze wzrostem cen energii dla odbiorców finalnych. Szacuje się, że skutkiem wprowadzenia akcyzy w wysokości 2 gr/kWh będzie realny wzrost cen dla odbiorców finalnych o 8-10%. Według najbardziej pesymistycznych natomiast prognoz spodziewać się należy nominalnego wzrostu cen nawet na poziomie 17-18%. Przy założeniu braku istotnego wpływu akcyzy na popyt wpływy do budżetu z tytułu jej wprowadzenia można oszacować w granicach 2-2,3 mld zł.
Koncepcją alternatywną jest podniesienie cen bez wprowadzania akcyzy. Podatek akcyzowy nie zostałby wprowadzony, a wzrost cen energii dla odbiorców finalnych w tym samym przedziale 8-10% zostałby utrzymany. Przy zachowaniu dyscypliny kosztowej możliwy byłby istotny wzrost dochodowości sektora i akumulacja nadwyżki na poziomie spółek dystrybucyjnych, będących w zdecydowanej większości własnością skarbu państwa. Ich dodatkowe dochody zasilałyby budżet w postaci dywidendy i podatku dochodowego.
Szacunkowe przychody podsektora 33 spółek dystrybucyjnych z tytułu sprzedaży energii i usług sieciowych w 2001/2002 r. wyniosą 23,4 mld zł. Utrzymująca się od kilku lat niska rentowność sprzedaży zniechęca do angażowania kapitału w tym podsektorze. Biorąc pod uwagę, że wartość księgowa majątku sieciowego spółek dystrybucyjnych wynosi ok. 14 mld zł, 9%, realny wzrost cen w roku taryfowym 2001/2002 przełożyłby się na ok. 15% rentowność brutto tego majątku. Uwzględniając polskie realia makroekonomiczne, byłaby ona zatem na poziomie rentowności rynkowej. Przy tych założeniach dochód (zysk brutto) całego podsektora wyniósłby ok. 2,1 mld zł. Mógłby na mocy decyzji właściciela praktycznie w całości zasilić budżet. Po odprowadzeniu podatku dochodowego zysk netto mógłby zostać wypłacony w postaci dywidend.
Proponowane rozwiązanie przywraca opłacalność inwestowania w spółki dystrybucyjne. Miałoby także korzystny wpływ na proces prywatyzacji tego podsektora. Fakt, że decyzja o realnym wzroście cen zapadnie już w przyszłym roku, a nie zostanie przesunięta na lata następne, co oddaliłoby perspektywę przywrócenia trwałej rentowności w podsektorze, jest okolicznością sprzyjającą temu rozwiązaniu. Opóźnienie takie byłoby nieuchronne, gdyby nastąpiło wprowadzenie akcyzy i podatek ten utrzymałby się przez kilka lat.
Aby nie obciążać gospodarki wzrostem ceny energii, konieczne byłoby przestrzeganie dyscypliny kosztowej we wszystkich ogniwach łańcucha energetycznego, w tym zwłaszcza w sektorze węglowym i podsektorze wytwarzania. W celu efektywnego egzekwowania przyjętych założeń konieczna byłaby współpraca pomiędzy URE oraz resortami skarbu państwa i gospodarki.
W związku z powyższym mam do pana premiera następujące pytania:
1. Czy nie obawia się pan premier zaistnienia znaczącego impulsu inflacyjnego po wprowadzeniu podatku akcyzowego na energię elektryczną i jakie planuje się kroki przeciwdziałające?
2. Jak wygląda dokładny bilans - wyliczenie prostego wpływu do budżetu z akcyzy, z jednej strony, a przyszłych kosztów dla przedsiębiorstw energetycznych i ich odbiorców oraz negatywnych skutków budżetowych z tego tytułu, z drugiej strony - wprowadzenia podatku akcyzyowego na energię elektryczną?
3. Czy nie obawia się pan premier zmniejszenia zainteresowania kwestią prywatyzacji przedsiębiorstw sektora energetycznego i jego podsektorów po wprowadzeniu podatku akcyzowego na energię elektryczną?
4. Jak obecnie wygląda rentowność przedsiębiorstw poszczególnych podsektorów energetyki i jaki skutek w tym zakresie oczekiwany jest po wprowadzeniu akcyzy?
5. Czy nie uważa pan premier, że zaproponowane w niniejszej interpelacji rozwiązanie jest korzystniejsze od podatku akcyzowego, gdyż może przynieść budżetowi państwa zbliżone wpływy, a jednocześnie zwiększa rentowność, a więc i kondycję sektora, czyniąc go bardziej atrakcyjnym w przyszłym procesie prywatyzacji?
Poseł Adam Stanisław Szejnfeld
Piła, dnia 13 marca 2002 r.