Od 1997 r. trwa postępowanie, którego celem powinna być ochrona polskich producentów zapalniczek oraz
Od 1997 r. trwa postępowanie, którego celem powinna być ochrona polskich producentów zapalniczek oraz polskiego rynku przed napływem tego towaru po cenach dumpingowych. Polscy producenci tego artykułu powszechnego użytku zainwestowali w uruchomienie jego produkcji na początku lat 90. kapitały pozyskane także przy pomocy skarbu państwa, dając zatrudnienie w regionach zagrożonych wysokim bezrobociem, pozostając w przekonaniu, popartym oceną ekonomiczną, że przy zastosowaniu zasad uczciwej konkurencji w warunkach gospodarki rynkowej sprostają wymogom rynku i zapewnią przychody swoim firmom. Skarb państwa przeznaczył z budżetu państwa środki finansowe na uruchomienie produkcji zastępczej w zamian za przekazaną do innego przedsiębiorstwa produkcję specjalną na rzecz wojska.
W październiku 1998 r. minister gospodarki nałożył cło antydumpingowe na kieszonkowe zapalniczki gazowe jednorazowe pochodzące z Chin. Prędko okazało się, że na rynek polski zaczęły napływać zapalniczki z innych krajów Dalekiego Wschodu określane jako zapalniczki wielokrotnego użytku. O ile więc po wprowadzeniu cła antydumpingowego nastąpił krótkotrwały wzrost sprzedaży zapalniczek przez polskich producentów, to w krótkim okresie nastąpił przywóz zapalniczek chińskich tylko przez inne kraje Dalekiego Wschodu z dokonaną zmianą mającą przekonać o możliwości wielorazowego użycia zapalniczki, co spowodowało zahamowanie, a nawet wręcz pozostawienie w szczątkowej formie przemysłu krajowego w tym zakresie. Wszczęte w 1999 r. postępowanie mające na celu stwierdzenie obejścia ustanowionego w 1998 r. cła nie zostało zakończone do dnia dzisiejszego. Wobec braku ostatecznej i prawomocnej decyzji nie jest chroniony rynek polski i polscy producenci zapalniczek. Przewlekłość postępowania w celu ustanowienia ceł ostatecznych, nieskuteczność ochrony rynku polskiego poprzez ustanowione w 1998 r. cło antydumpingowe już spowodowało ogromną szkodę w przemyśle krajowym, być może nie do odrobienia. Produkcja polskich zapalniczek zmalała w sposób istotny, zdekapitalizował się majątek firm nieużywany do produkcji, straciło pracę wiele osób, które musiały przejść na zasiłki dla bezrobotnych. Do budżetu państwa nie wpłynęły należności z tytułu cła. A wszystko dlatego, że postępowanie trwa już prawie cztery lata. Niebawem może się okazać, że import zapalniczek z Dalekiego Wschodu nie będzie szkodził przemysłowi krajowemu, bo już go nie będzie. Istnieje także zagrożenie, że w wyniku uchybień formalnych uchylona zostanie decyzja z października 1998 r. o ustanowieniu cła antydumpingowego na jednorazowe zapalniczki z Chin. Skutkować to będzie obowiązkiem skarbu państwa zwrotu pobranych ceł z odsetkami.
Ministerstwo Gospodarki przygląda się rezultatom stosowania ceł antydumpingowych od października 2000 r. Wtedy bowiem zostało wszczęte postępowanie antydumpingowe przeglądowe i trwa już półtora roku. Po przeciwnej stronie przemysłu polskiego stanęli krajowi importerzy zapalniczek, reprezentowani m.in. przez kancelarię prawną byłego wiceministra finansów, który z racji wówczas zajmowanego stanowiska posiadł wiedzę o sprawie zapewne większą niż producenci krajowi. Zajmowanie zatem uprzednio stanowiska rządowego, w ramach którego zobowiązany był do chronienia przemysłu polskiego, nie przeszkadza obecnie byłemu wiceministrowi w wykorzystywaniu swojej wiedzy dla pognębienia tego przemysłu. Czy taka jest etyka zawodu wykonywanego przez byłego wiceministra?
Pytanie to pewnie pozostanie w sferze retorycznej, gdyż oceny takiego postępowania może dokonać samorząd radcowski, na którego czele stoi inny pełnomocnik importerów.
W przedstawionych okolicznościach prowadzonych postępowań antydumpingowych proszę ministra gospodarki o wyjaśnienie następujących spraw:
1. Jaki jest rozmiar szkód wyrządzonych przemysłowi polskiemu wskutek importu zapalniczek po cenach dumpingowych?
2. Jakie straty poniósł skarb państa w wyniku obejścia przez importerów cła antydumpingowego ustanowionego w 1998 r.?
3. Jakie koszty może ponieść skarb państwa w razie uchylenia decyzji z 1998 r. w wyniku wznowienia postępowania o ustalenie cła antydumpingowego na zapalniczki jednorazowego użytku pochodzące z Chin?
4. Jakie znaczenie ma ustanowienie ceł antydumpingowych na zapalniczki pochodzące z Dalekiego Wschodu w przypadku wejścia Polski do Unii?
5. Jakie są przyczyny przewlekłości postępowań wskazanych wyżej oraz w jakim czasie zostaną zakończone?
Z poważaniem
Poseł Zbigniew Chlebowski
Warszawa, dnia 5 kwietnia 2002 r.