Nie ma w naszym kraju miejsca na dyskusję o zasługach osób, które w okresie
Nie ma w naszym kraju miejsca na dyskusję o zasługach osób, które w okresie reżimu komunistycznego podjęły walkę o prawa i godność obywateli, o wolność religii i przekonań oraz niepodległość kraju. Wszystkie siły polityczne, niezależnie od rodowodu zgadzają się, że osobom takim należy się z tego powodu wdzięczność i szacunek. Polskie prawo zna jednak wymierny środek wyrażania wdzięczności ludziom, którzy dla kraju i współobywateli narażali własne życie. Środkiem tym są uprawnienia kombatanckie. Weterani wszystkich wojen toczonych w poprzednim stuleciu, uczestnicy ruchu oporu oraz ofiary represji reżimu stalinowskiego z lat 1945-1956 już z tych uprawnień korzystają. Ofiary późniejszych represji komunistycznych nie są niestety w ten sposób uhonorowane. Oczywiście trudno porównać np. uczestników powstania warszawskiego, z jego tysiącami ofiar, z osobami podejmującymi w 1976 r. działalność w opozycji, jednak porównanie takie jest możliwe i zasadne. W latach 1956 - 1989 ofiarami komunistów padły w naszym kraju prawdopodobnie setki osób, dokładna liczba prawdopodobnie nigdy nie będzie znana. Podjęcie działań przeciwko komunistycznej władzy zawsze skutkowało ruiną materialną, terrorem i przemocą psychiczną i fizyczną, a czasem też śmiercią.
W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość złożyłem w Sejmie w marcu projekt nowelizacji ustawy o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Nowelizacja ta umożliwiłaby uzyskanie osobom będącym ofiarami represji z lat 1956 - 1989 uzyskanie uprawnień kombatanckich. Projekt ten zawierał szczegółowe uzasadnienie. W części dotyczącej skutków nowelizacji do budżetu jako wnioskodawca stwierdziłem, że są one trudne do oszacowania. Złożona w poprzedniej kadencji interpelacja w sprawie osób represjonowanych w okresie 1980 - 1989 przez reżim komunistyczny pozwoliła określić liczbę tymczasowo aresztowanych w tym okresie pod zarzutem popełnienia czynów z dekretu o stanie wojennym na 5808 osób, liczbę skazanych pod tym samym zarzutem na ok. 1716 osób, zaś liczbę osób, którym prokuratury wojskowe postawiły zarzuty na 2113 osób. Oszacowanie ewentualnych skutków nowelizacji dla budżetu państwa przekracza możliwości pojedynczych posłów. Nie chciał tego zauważyć marszałek Nałęcz, który odmówił przyjęcia projektu ustawy właśnie z powodu braku szczegółowego określenia skutków dla budżetu jej wejścia w życie. Nie zmieniły jego opinii w tym zakresie moje uzupełnienia do uzasadnienia projektu, w których wskazałem ewentualne skutki społeczne, gospodarcze i prawne wejścia w życie nowelizacji.
Dlatego też jestem jako wnioskodawca projektu zmuszony do wystąpienia o przekazanie informacji będących w dyspozycji rządu RP. Tylko rząd dysponuje instrumentami umożliwiającymi dokładne oszacowanie kosztów wejścia w życie nowelizacji. Dlatego też proszę pana premiera o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy instytucje prowadzą działania badawcze nad skalą represji i ofiar reżimu komunistycznego w latach 1956-1989, ze szczególnym uwzględnieniem przypadków objętych projektem ustawy o zmianie ustawy o kombatantach (osób internowanych w czasie stanu wojennego itp.)?
2. Ile osób w skali kraju mogłoby się ubiegać o uprawnienia kombatanckie z tytułu:
a) Poniesienia śmierci, uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na czas przekraczający 7 dni wskutek działań Milicji lub Służby Bezpieczeństwa w trakcie protestów robotniczych w Radomiu i Ursusie w 1976 r.?
b) Poniesienia śmierci, uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na czas przekraczający 7 dni wskutek działań Milicji, Służby Bezpieczeństwa lub służby więziennej w odwecie za działalność polityczną, związkową lub religijną w latach 1980-1989?
c) Przebywania w aresztach, więzieniach lub innych miejscach odosobnienia z powodu udziału w protestach robotniczych w grudniu 1970 na Wybrzeżu, w Radomiu i Ursusie w 1976 r?
d) Przebywania w aresztach, więzieniach lub ośrodkach internowania z powodu działalności politycznej, związkowej lub religijnej w latach 1980-1989?
e) Przebywania w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na mocy skazania przez sądy powszechne, wojskowe lub specjalne lub bez wyroku z powodu działalności politycznej lub religijnej i związanej z walką o suwerenność i niepodległość w latach 1956-1989?
3. Jak przedstawiałyby się konsekwencje finansowe dla budżetu państwa uzyskania uprawnień kombatanckich przez ww. kategorie podmiotów?
4. Czy rząd planuje rozwiązania prawne mające na celu zadośćuczynienie ofiarom reżimu komunistycznego z lat 1956-1989?*)
Z poważaniem
Poseł Krzysztof Jurgiel
Białystok, dnia 29 lipca 2002 r.