Szanowny Panie Ministrze! Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia
Szanowny Panie Ministrze! Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających minister właściwy do spraw skarbu państwa przekaże nieodpłatnie uprawnionym osobom 15% akcji BGŻ SA stanowiących własność skarbu państwa, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Kompetencję do ustalenia szczegółów zasad i trybu podziału przedmiotowych akcji ustawodawca przekazał ministrowi właściwemu do spraw skarbu państwa.
Dnia 11 stycznia 2002 r. minister skarbu wydał w oparciu o wyżej wskazaną delegację rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad i trybu podziału 15% akcji Banku Gospodarki Żywnościowej SA stanowiących własność skarbu państwa pomiędzy osoby uprawnione.
Powołane przepisy prawne stanowią o uprawnieniach do objęcia akcji BGŻ SA udostępnionych w opisanym trybie osobom, które od dnia przekształcenia Banku Gospodarki Żywnościowej w spółkę akcyjną do dnia wejścia w życie ustawy przepracowały łącznie co najmniej 3 lata w BGŻ SA, banku spółdzielczym lub banku regionalnym utworzonym na podstawie ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o restrukturyzacji banków spółdzielczych i Banku Gospodarki Żywnościowej oraz o zmianie niektórych ustaw (DzU nr 80, poz. 369, z 1995 r. nr 142, poz. 704, z 1996 r. nr 106, poz. 496 oraz z 1997 r. nr 121, poz. 770 i nr 140, poz. 939).
Na gruncie powyższych stwierdzeń, należy zauważyć, iż bank regionalny Gospodarczy Bank Wielkopolski SA powstał na podstawie przepisów powołanej ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o restrukturyzacji banków spółdzielczych i Banku Gospodarki Żywnościowej oraz o zmianie niektórych ustaw, zwanej dalej ustawą.
Przepis art. 13 powołanej ustawy przewidywał utworzenie banków regionalnych z siedzibami w Bydgoszczy, Koszalinie, Krakowie, Lublinie, Olsztynie, Poznaniu, Rzeszowie, Warszawie i Wrocławiu. Jednocześnie stanowił, iż w celu koordynacji współpracy i zapewnienia wzajemnej pomocy w realizacji działalności statutowej banki spółdzielcze zawierają umowę zrzeszenia z bankiem, który utworzyły, zgodnie z art. 12 ust. 1, i który za zgodą prezesa Narodowego Banku Polskiego pełni funkcję banku regionalnego. Jak z kolei stanowił art. 12 ust. 1 tej ustawy, banki spółdzielcze tworzą banki regionalne i są ich akcjonariuszami. Przystąpienie do banku regionalnego innego akcjonariusza wymaga zgody prezesa Narodowego Banku Polskiego.
Jak zatem z powyższego wynika, ustawa nie rozróżniała określeń: ˝bank pełniący funkcje banku regionalnego˝ oraz ˝bank regionalny˝, bowiem w normie zawierającej określenie ˝bank pełniący funkcję banku regionalnego˝ ustawodawca wprost powołuje normy dotyczące ˝banków regionalnych˝. Pojęcia te są zatem na gruncie powołanej ustawy tożsame.
Zaznaczyć również należy, iż okoliczność odnosząca się do samego sposobu powstania podmiotu, który na mocy jej postanowień zyskał status banku regionalnego, jest w sprawie objętej wnioskiem bez znaczenia. Ustawa nie stanowi bowiem żadnych wymogów w tej mierze, tj. nie ogranicza zakresu podmiotowego w zakresie dopuszczalności zyskania statusu banku regionalnego do banków nowo utworzonych, tj. powstałych dopiero po dniu jej wejścia w życie.
Powoływanie na potwierdzenie argumentacji przemawiającej przeciwko uznaniu pracowników GBW SA za osoby uprawnione w rozumieniu analizowanej ustawy okoliczności, iż ostatecznie nie doszło do zrzeszenia banków regionalnych z bankiem krajowym, nie ma znaczenia w analizowanej sprawie. Zrzeszenie banku krajowego z bankami regionalnymi stanowiło bowiem kolejny etap tworzenia struktur opisanych ustawą, nie zaś warunek konieczny zyskania statusu banku regionalnego.
Dodać należy, iż Gospodarczy Bank Wielkopolski SA dnia 25 stycznia 1995 r. zawarł z Bankiem Gospodarki Żywnościowej SA umowę przedwstępną zrzeszenia krajowego, która obowiązywała do czasu zawarcia nowej umowy zrzeszenia krajowego według wzoru uzgodnionego przez strony i zatwierdzonego przez prezesa Narodowego Banku Polskiego. Podkreślić należy, iż wszystkie banki powstałe w oparciu o powołaną wyżej ustawę zawarły tego rodzaju umowę. Ostatecznie, z uwagi na różnice zdań i interesów między bankami spółdzielczymi i regionalnymi z jednej strony a BGŻ SA z drugiej strony, nie doszło do uzgodnienia jednolitej umowy zrzeszenia krajowego i jej zatwierdzenia przez prezesa NBP, a umowy te wygasły w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających.
Tego rodzaju okoliczności zaszły jednak w stosunku do wszystkich banków regionalnych utworzonych w oparciu o powołaną wyżej ustawę, stąd okoliczność ta nie powinna mieć w analizowanej sprawie jakiegokolwiek znaczenia, wszystkie banki regionalne znajdują się bowiem w takiej samej sytuacji.
Nie bez znaczenia w analizowanej kwestii pozostaje okoliczność, iż uprawnienia Gospodarczego Banku Wielkopolski SA, działającego w oparciu o powołaną wyżej ustawę, nie były nigdy kwestionowane, czego potwierdzeniem są następujące fakty:
1) niekwestionowane wydanie bankom spółdzielczym akcji GBW SA w zamian za akcje BGŻ SA przekazane bankom spółdzielczym w wyniku przekwalifikowania udziałów w państwowo-spółdzielczym Banku Gospodarki Żywnościowej,
2) przekazanie przez Ministerstwo Finansów obligacji restrukturyzacyjnych serii D na dokonanie wykupu wierzytelności zrzeszonych banków spółdzielczych,
3) wydanie bankom spółdzielczym akcji GBW SA w zamian za wkład niepieniężny BGŻ SA, dokonane w oparciu o art. 30 ust. 6 ustawy o restrukturyzacji banków spółdzielczych (przy tworzeniu banków regionalnych wykorzystana będzie część majątku BGŻ SA wniesiona w formie wkładów niepieniężnych); na marginesie zaznaczyć należy, iż przytoczony przepis prawny dodatkowo potwierdza tezę, iż na gruncie analizowanej ustawy tworzenie banków regionalnych było procesem odmiennym od tworzenia samych podmiotów - banków.
W związku z powyższym proszę pana ministra o odpowiedź na pytanie: Czy przewiduje się przyznanie uprawnionym osobom, w szczególności pracownikom i byłym pracownikom GBW SA, akcji Banku Gospodarki Żywnościowej SA?
Pracownicy tego banku i jego oddziałów są tą sytuacją bardzo rozżaleni, nadto sugerują, jak gdyby było to wynikiem dużej niechęci kierownictwa BGŻ SA w stosunku do GBW SA.
W opinii Zarządu GBW SA w Poznaniu nieprzyznanie pracownikom GBW SA uprawnień do nieodpłatnego nabycia akcji BGŻ SA stanowić będzie naruszenie obowiązujących przepisów prawa poprzez błędną ich interpretację, a tym samym naruszenie zasady pewności obrotu gospodarczego i zasad współżycia społecznego.
Stąd bardzo proszę pana ministra o życzliwe potraktowanie mojego pytania i interwencji w stosunku do pracowników.
Łączę wyrazy szacunku
Poseł Anna Górna-Kubacka
Poznań, dnia 2 grudnia 2002 r.