Szanowny Panie Ministrze! Śląsk, do niedawna jeden z najlepiej rozwiniętych regionów Polski, pogrąża się
Szanowny Panie Ministrze! Śląsk, do niedawna jeden z najlepiej rozwiniętych regionów Polski, pogrąża się w ostrym kryzysie społeczno-gospodarczym. Liczba osób pozostających bez pracy sięga w niektórych powiatach tego regionu 25%, a widmo utraty pracy zagląda w oczy kolejnym tysiącom pracowników śląskich zakładów. Z najbardziej dramatyczną sytuacją mamy do czynienia w kopalniach węgla kamiennego. Desperacja górników jest tak duża, że zaczynają oni sięgać po najbardziej ostre formy protestu. W kilkunastu kopalniach prowadzono strajki głodowe, ulicami śląskich miast przetaczają się kolejne demonstracje w obronie miejsc pracy, a w przeprowadzonym referendum 95% pracowników branży opowiedziało się za strajkiem generalnym. W ciągu zaledwie kilku lat, z regionu o jednym z najniższych wskaźników ludzi pozostających bez pracy oraz wysokim wskaźniku uprzemysłowienia, Śląsk przeistoczył się w region zagrożony strukturalnym bezrobociem.
Jest oczywiste, że za jedną z głównych przyczyn obecnego stanu rzeczy należy uznać wdrożenie przez rząd Jerzego Buzka nieprzemyślanego pakietu reform w polskim przemyśle wydobywczym. Rządowy program zakłada, że od 2002 r. górnictwo węgla kamiennego w Polsce będzie dochodowe. Na skutek podjętych w latach 1998-2001 działań ograniczono wydobycie o 31,5 mln t, pozbawiając jednocześnie pracy ok. 100 tys. polskich górników. Wszystko to kosztowało polski budżet 6,5 mld zł. Brak efektów powyższego przedsięwzięcia widać dzisiaj gołym okiem - zamiast obiecywanej dochodowości przed polskim górnictwem stanęło widmo bankructwa. Niestety polski rząd, mimo oczywistego fiaska podejmowanych działań, nie ma zamiaru zmieniać obranego przez poprzednią ekipę kierunku. Według przyjętego 20 listopada br. programu w latach 2003-2006 wydobycie węgla kamiennego ma zostać ograniczone o kolejne kilkanaście milionów ton, a zatrudnienie spaść o 35 tys. osób.
Rząd pracujący nad programem kierował się tylko wskaźnikiem rentowności, nie zważając na społeczny wymiar podejmowanych działań. Nie zastanawiał się również nad przyczynami obecnego stanu rzeczy, a wskazanie przyczyn jest kluczem do rozwiązania problemu. Za główną przyczynę należy uznać brak jasnej strategii energetycznej kraju. Strategia taka oparta o krajowe źródła energii, w tym zwłaszcza o węgiel kamienny, pozwoliłaby na uratowanie dziesiątek tysięcy miejsc pracy dla polskich pracowników, a jednocześnie podniosłaby poziom bezpieczeństwa energetycznego kraju. Niestety podejmowane w ostatnich miesiącach przez rząd decyzje zmierzają w zupełnie innym kierunku. Zdecydowany sprzeciw budzić muszą zwłaszcza kolejne prywatyzacje zakładów energetycznych. Przejmujący je zachodni kapitał nie ma żadnego interesu, aby korzystać z oferowanego przez polskie kopalnie węgla jako źródła energii. Zastępowany on jest importowanym ze wschodu gazem lub wydobywanym w unijnych kopalniach węglem. Dalsza prywatyzacja może spowodować, że dostarczana polskim odbiorcom energia nie tylko będzie wytwarzana z importowanych surowców, ale co gorsza w ogóle będzie produkowana poza granicami Rzeczypospolitej.
W związku z powyższym proszę pana ministra o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jaki wpływ na stan polskiego górnictwa węgla kamiennego ma nieprzemyślana prywatyzacja zakładów sektora energetycznego?
2. Czy przyjęty przez rząd program restrukturyzacji zakłada obniżenie wynagrodzeń członków rad nadzorczych spółek węglowych oraz wyższej kadry kierowniczej kopalń?
3. Czy w związku z ogromną falą protestu społecznego przetaczającą się przez Śląsk rząd rozważa możliwość korekty przyjętego programu, tak aby uwzględniał on w większym zakresie społeczny aspekt planowanych reform?
Z poważaniem
Poseł Krzysztof Filipek
Warszawa, dnia 7 stycznia 2003 r.