Czytając projekt noweli ustawy, można zauważyć, iż zasadniczo odbiega od właściwego funkcjonowania na rynku
Czytając projekt noweli ustawy, można zauważyć, iż zasadniczo odbiega od właściwego funkcjonowania na rynku przedsiębiorców pozbawionych ochrony przed działaniem monopoli, tworzenia podstaw prawnych do funkcjonowania przedsiębiorców prywatnych na rynku mediów.
Projekt miał być szansą stworzenia ustawy określającej reguły postępowania nadawców, a proponuje rozwiązanie pogłębiające różnice wśród nadawców. Proponuje instrumenty fikcyjne, takie jak zaproponowane w noweli maksymalne ograniczenie w TVP emisji reklam do 10% dziennego czasu nadawania przy osiągnięciu poziomu ściągalności abonamentu 80%. Jest to przykład oczywistej fikcji prawnej. Podobnie wygląda rozliczenie wpływów w 2001 r. netto z reklam TVP, które łącznie wynosiły 972 917 200 zł, to jest 40% wartości cennikowej, co oznacza, że rabaty i upusty wynosiły 60%.
TVP posiada zagwarantowane źródło finansowania działalności z wpływów abonamentowych i należałoby uporządkować zasady możliwości emisji reklam w TVP odnośnie godzin nadawania w dniach ustawowo wolnych od pracy bądź wyłączeniu możliwości emisji reklam w jednym z programów TVP, np. programu II, w którym TVP, dysponując dodatkowym źródłem przychodów w postaci abonamentu może pozwolić na stosowanie tak wysokich rabatów cenowych, które radykalnie niszczą rynek usług reklamowych i eliminują konkurencję. Nowelizowana ustawa nie porządkuje zasad możliwości emisji reklam w TVP odnośnie godzin nadawania, a także dni ustawowo wolnych od pracy.
W prawie niemieckim istnieje rozgraniczenie finansowania audycji misyjnych od niemisyjnych, czyli podstawa do rozliczania i wykorzystania środków abonamentowych.
Zgodnie z art. 86 ust. 2 traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej zostały zakreślone wąskie granice szczególnego (uprzywilejowanego) traktowania przedsiębiorców świadczących ˝usługi w ogólnym interesie gospodarczym˝, w tym nadawców radiowych i telewizyjnych, poprzez stosowanie pomocy publicznej. Podstawową funkcją telewizji publicznej powinien być fakt nadawania programów misyjnych, a nie umożliwienie jej komercjalizacji. Zapisy nowelizacji są wyraźnie rozbieżne z traktatem Wspólnoty Europejskiej.
W projekcie ustawy TVP otrzymało również pomoc publiczną w postaci nieodpłatnego uwłaszczenia zbiorów programowych (archiwa) dawnego Komitetu ds. Radia i Telewizji. Zbiór jest nieuporządkowany. Powinien być opracowany w systemie cyfrowym i łatwo dostępny dla innych nadawców i producentów.
W związku z kolejną nowelizacją dotyczącą koncesji jest uprawnienie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji do badania struktury kapitałowej nadawcy w procesie koncesjonowania i rekoncesjonowania oraz wpisanie jej do struktury decyzji koncesyjnej. Jest to narzędzie blokujące ruchy kapitałowe uniemożliwiające zewnętrzne dofinansowanie przedsiębiorstw. W tej kwestii zaznacza się brak stabilności prawa i precyzji w przepisach warunkujących ponowne uzyskanie koncesji. Narusza ten przepis konstytucyjną zasadę poszanowania interesów w toku.
Pytając tylko o niektóre kwestie dotyczące tej ustawy, można zauważyć, jak wiele zagadnień należy wnikliwie przeanalizować.
1. Czy nie uważa pan premier, że należałoby wyłączyć emisje reklam w jednym z programów TVP, np. programu II, w którym emitowane będą audycje misyjne?
2. Czy nie uważa pan premier, że bez podobnych rozwiązań jak w prawie niemieckim w nowelizowanej ustawie nie będzie można określić wpływów z opłat abonamentowych i pozaabonamentowych?
3. Czy nie uważa pan premier, że nowelizowana ustawa jest rozbieżna w traktatem Wspólnoty Europejskiej?
4. Czy nie uważa pan premier, że ze względu na narodową wartość zbioru archiwum mogłyby zająć stanowisko IPN, a także NIK?
5. Czy w świetle przepisów dotyczących koncesji i licencji ma szansę rozwoju przedsiębiorca, który poniósł duże nakłady i musi uzależnić swoje istnienie od opinii Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, ministra kultury i rozlicznych uprawnień Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji?
6. Czy nie uważa pan premier, że w chwili obecnej najistotniejsze jest dostosowanie przepisów do rozwiązań europejskich, czy nie należy mieć na względzie roli mediów, które będą wspierały referendum unijne z poczuciem partnerstwa europejskiego?
Z poważaniem
Poseł Alicja Olechowska
Warszawa, dnia 30 stycznia 2003 r.