Od dnia 1 stycznia 2002 r. na mocy ustawy z dnia 17 grudnia 2001
Od dnia 1 stycznia 2002 r. na mocy ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi skarbu państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (DzU nr 154, poz. 1793 - dalej: ustawa) zostały zlikwidowane zasiłki przedemerytalne poprzez wykreślenie i zmianę odpowiednich przepisów w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (uzpb).
Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy osoby, które przed dniem wejścia jej w życie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, nabywają oraz zachowują do niego prawo na dotychczasowych zasadach, z tym że:
1) podlegają one waloryzacji na zasadach określonych dla zasiłków dla bezrobotnych, obowiązujących w okresie ich wypłacania,
2) do osób posiadających prawo do zasiłku przedemerytalnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 24, 28, 28a, 29, 34 oraz 371-37o ustawy wymienionej w art. 3 niniejszej ustawy w zakresie dotyczącym świadczeń przedemerytalnych.
Art. 37j ust. 3 uzpb przed skreśleniem stanowił, iż wysokość zasiłku przedemerytalnego wynosi 160% kwoty zasiłku dla bezrobotnych dla osoby zamieszkałej w dniu nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz w okresie jego pobierania w powiatach (gminach) uznanych za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Zasiłek ten przysługuje również w przypadku, gdy w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego powiat (gmina) został wykreślony z wykazu powiatów (gmin) uznanych za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym.
W związku z powyższym proszę pana ministra o informację, czy przyznany przed wejściem w życie ustawy zasiłek przedemerytalny ulega podwyższeniu do wysokości 160% zasiłku dla bezrobotnych w przypadku, gdy powiat (gmina) został uznany za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym już po wejściu ustawy w życie, a więc po skreśleniu art. 37j uzpb.
Wydaje się, że skoro art. 11 ust. 2 ustawy mówi o zachowaniu prawa do zasiłku na dotychczasowych zasadach (a nie tylko o zachowaniu prawa do zasiłku), to należy przez to rozumieć także wzrost tego zasiłku do 160% zasiłku dla bezrobotnych w przypadku uznania danego powiatu za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym już po wejściu ustawy w życie, zwłaszcza że w przypadku skreślenia powiatu z takiego wykazu uprawnieni do zasiłku przedemerytalnego zachowują prawo do pobierania świadczenia w wysokości 160% zasiłku dla bezrobotnych. Nieracjonalne i niezgodne z elementarnym poczuciem sprawiedliwości byłoby uznanie, że w powiatach, w których bezrobocie spadło poniżej pewnej granicy, bezrobotni nadal pobieraliby podwyższone świadczenia, a jednocześnie w powiatach, w których bezrobocie wzrosło powyżej tej samej granicy, bezrobotni pobieraliby świadczenia niższe. Takiego rozumienia przepisu przejściowego nie wyklucza regulacja mówiąca o waloryzacji zasiłków przedemerytalnych, waloryzacja ma na celu jedynie zachowanie realnej wartości świadczenia i dotyczy wszystkich świadczeń.
Proszę o stanowisko pana ministra w niniejszej sprawie. Proszę także o informację, czy kwestia ta jest jednolicie rozumiana i stosowana w praktyce urzędów pracy w kraju?
Z poważaniem
Poseł Jerzy Feliks Budnik
Wejherowo, dnia 19 marca 2003 r.