Szanowny Panie Ministrze! Utworzony w 1950 r. Fundusz Kościelny zawiera środki publiczne przeznaczone na
Szanowny Panie Ministrze! Utworzony w 1950 r. Fundusz Kościelny zawiera środki publiczne przeznaczone na realizację różnorodnych wydatków. Miał on stanowić formę pośredniego odszkodowania za upaństwowienie dóbr martwej ręki.
Według materiałów archiwalnych (Archiwum Akt Nowych, zespół Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych, teczka 1434) wynika, że przed rozpoczęciem przejmowania dóbr martwej ręki do wszystkich Kościołów i związków wyznaniowych należało w 11 województwach centralnej Polski 177 630,8 ha gruntów rolnych, z tego do Kościoła Rzymskokatolickiego obrządku łacińskiego należało 154 920,3 ha, czyli 87,2%. Od przejęcia przez państwo wyłączone były gospodarstwa rolne proboszczów i niektóre inne grunty.
Do dnia 15 stycznia 1951 r. przejęto 89 090,8 ha gruntów rolnych należących do wszystkich Kościołów i związków wyznaniowych, znacznie mniej niż podają różne źródła publicystyczne, a nawet naukowe. Po tym terminie przejmowanie dóbr martwej ręki dotyczyło jedynie sporadycznych przypadków, nie miało charakteru akcyjnego, zatem tylko nieznacznie zwiększyło powierzchnię upaństwowionych gruntów.
Twierdzę, że należy rozważyć sposoby zmiany dotychczasowej formuły funduszu, także w kontekście zapowiadanej reformy systemu finansów publicznych. Zwracam się do pana ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji dysponuje danymi o powierzchni gruntów rolnych posiadanych obecnie przez poszczególne Kościoły i inne związki wyznaniowe? Sądzę, że Główny Urząd Statystyczny dysponuje takimi danymi zarówno na podstawie ubiegłorocznego spisu rolnego, jak i bieżącej statystyki (symbole badań 1.45.329(125) i 1.45.02(104) według zatwierdzonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 lipca 2002 r. programu badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2003, względnie analogicznego programu badań na rok 2002).
2. Czy obszar posiadanych obecnie (w wyniku rewindykacji oraz bezpłatnych przekazań państwowych i samorządowych gruntów rolnych) przez Kościoły i związki wyznaniowe gruntów rolnych uzasadnia utrzymywanie Funduszu Kościelnego jako pośredniego odszkodowania za upaństwowienie dóbr martwej ręki w ogóle lub w dotychczasowej wysokości? Dodaję, że nastąpiła również lub następuje rewindykacja upaństwowionych kościelnych szpitali.
3. Czy jest zasadne dalsze finansowanie ze środków pieniężnych - i to w 100% - składek ubezpieczeniowych za zakonników i zakonnice zakonów kontemplacyjnych, misjonarzy zagranicznych i duszpasterzy Polonii? Jak się to ma do postanowień art. 25 ust. 2 i 3 Konstytucji RP o bezstronności władz w sprawie przekonań religijnych oraz wzajemnej niezależności państwa i Kościołów, jak również postanowienia art. 10 ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, dotyczącego świeckości państwa i jego neutralności w sprawach religii?
4. Dane liczbowe dotyczące wysokości wydatków budżetowych na Fundusz Kościelny publikowane były cząstkowo i doraźnie. Proszę o podanie pełnego zestawienia dotacji budżetowych na Fundusz Kościelny na przestrzeni lat 1990-2002, z uwzględnieniem wydatków na wspomaganie kościelnej działalności charytatywno-opiekuńczej, oświatowo-wychowawczej oraz remonty obiektów sakralnych.
5. Czy - a jeśli, to jakie - koncepcje reformy dotychczasowych zasad i struktury funduszu są wypracowywane w ramach pana resortu?
6. Jak przebiegają rozmowy na ten temat w ramach komisji konkordatowej rządu i episkopatu?
Z poważaniem
Poseł Małgorzata Winiarczyk-Kossakowska
Warszawa, dnia 2 kwietnia 2003 r.