Od 1 stycznia 1997 r. istnieje możliwość nabywania świadczeń przedemerytalnych. Stosując ustawę z dnia
Od 1 stycznia 1997 r. istnieje możliwość nabywania świadczeń przedemerytalnych. Stosując ustawę z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, powiatowe urzędy pracy wypłacają powyższe świadczenia biorąc za podstawę przy ustalaniu wysokości tych świadczeń odpowiedni procent (100%, 90%, a aktualnie 80%) wysokości emerytury wyliczonej przez organ rentowy. W chwili obecnej wiele z tych osób, pobierających to świadczenie, osiąga już wiek emerytalny i nabywa prawo do emerytury.
Zarówno cyt. wyżej ustawa, jak i ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie zawierają regulacji prawnych, które by wskazywały, jaką kwotę bazową należy brać pod uwagę ustalając wysokość emerytury dla osoby pobierającej do osiągnięcia wieku emerytalnego świadczenie przedemerytalne tzn.:
- czy kwotę bazową obowiązującą w dniu ustalania wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego,
- czy kwotę bazową obowiązującą w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę, tj. po osiągnięciu wieku emerytalnego.
Istota sprawy tkwi w tym, że w latach 1997, 1998 wymiar kwoty bazowej był obniżony i dopiero od 1999 r. wynosił 100%. W praktyce oznacza to, że ZUS aktualnie ustala wysokość emerytury w oparciu o kwotę bazową obowiązującą w dniu ustalania wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego, w konsekwencji czego emeryt otrzymuje zaniżoną emeryturę.
Niespójność zarówno przepisów, jak i orzecznictwa doprowadziła do konieczności wypowiedzenia się w tej kwestii przez Sąd Najwyższy. Sąd Najwyższy w sprawie przechodzenia na emeryturę po okresie pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy stwierdził, iż do ustalenia (na podstawie art. 53 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) wysokości emerytury dla osoby, która miała ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, składnik wynoszący 24% kwoty bazowej oblicza się na podstawie kwoty bazowej obowiązującej w dacie zgłoszenia wniosku o emeryturę (sygn. III UZP7/02). Zatem podobna praktyka powinna mieć zastosowanie do osób, które przechodzą na emeryturę po okresie pobierania świadczenia przedemerytalnego.
Brak jednoznacznego brzmienia przepisu powoduje, że obywatele są traktowani w różny sposób, a emerytury niektórych z nich są niesłusznie zaniżane. Zaistniała sytuacja powoduje niejednolite stosowanie prawa.
Wobec tego proszę o udzielenie odpowiedzi, w jaki sposób kiedy ta pilna kwestia zostanie uregulowana.
Z poważaniem
Poseł Eugeniusz Wycisło
Warszawa, dnia 4 czerwca 2003 r.