Szanowny Panie Ministrze! Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Szanowny Panie Ministrze! Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 1998 r. nr 137, poz. 887, z późn. zm.) w art. 28 ust. 3a przewidywała możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, w sytuacji kiedy przemawiał za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacania. Ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2003 r. nr 56, poz. 498) dokonano zmiany wskazanej wyżej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W wyniku dokonanej nowelizacji zmieniono brzmienie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wprowadzając jednocześnie dodatkowy ust. 3b, który zawiera delegację dla Ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, zobowiązującą do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad umarzania, o których mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacania należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.
Wskazane wyżej przepisy regulujące możliwości umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne dotyczą sytuacji wyjątkowych i nadzwyczajnych, które w wyniku nieprzewidzianych zdarzeń losowych mogą spotkać płatników tych składek. Wydawane na podstawie powoływanych przepisów decyzje o umorzeniu należności stanowić mogą swoistą pomoc publiczną udzielaną płatnikom znajdującym się w trudnej życiowo sytuacji.
Regulacje dotyczące możliwości umarzania zaległości podatkowych przysługujących od przedsiębiorców świadczeń pieniężnych, stanowiących środki publiczne w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, znajdują również swoje odzwierciedlenie w ustawie z dnia 27 lipca 2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz.U. z 2002 r. nr 141, poz. 1177). W art. 9 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy przewidziano dopuszczalność udzielenia pomocy publicznej w celu naprawienia szkód wyrządzonych przez klęski żywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia.
Analiza przedstawionych regulacji prawnych wskazuje, iż Państwo przewiduje możliwość pomocy tak przedsiębiorcom, jak i płatnikom składek na ubezpieczenia społeczne, którzy na skutek nadzwyczajnych i niespodziewanych zdarzeń losowych nie są w stanie wywiązać się z nałożonych na nich obciążeń fiskalnych.
Szanowny Panie Ministrze! Dnia 28 maja 2003 r. w Krakowie przy ul. Wybickiego spłonął kompleks handlowcy GIGANT. Wraz z budynkiem uległo całkowitemu zniszczeniu przeszło 80 stoisk obsługiwanych przez indywidualnych przedsiębiorców, zatrudniających w sumie ponad 300 osób. Dla zdecydowanej większości z nich było to jedyne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Pożar strawił wyposażenie sklepów, dokumenty, kasy fiskalne oraz wyeksponowany i zmagazynowany towar.
W wyniku tragedii, która dotknęła krakowskich kupców, zniszczeniu uległy punkty handlowe stanowiące częstokroć jedyne źródło dochodu dla wielu rodzin.
Sytuacja, w jakiej znaleźli się dotychczasowi najemcy stoisk w kompleksie handlowym GIGANT, jest wynikiem nadzwyczajnych zdarzeń losowych, których dramatyczne skutki będą odczuwane jeszcze przez wiele lat.
Dotknięci tragedią pogorzelcy chcą nadal prowadzić zarobkową działalność gospodarczą oraz zatrudniać pracowników. Reaktywowanie przez nich działalności gospodarczej nie będzie jednak możliwe bez pomocy płynącej tak ze strony osób fizycznych, jak i stosownych urzędów.
Obowiązujące obecnie przepisy pozwalają na udzielenie pomocy publicznej w formie umorzenia zaległości podatkowych. Niestety brak aktów wykonawczych do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zamyka drogą płatnikom składek, poszkodowanym skutkami nadzwyczajnych zdarzeń losowych, do ubiegania się o pomoc publiczną w formie umorzenia ich należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
Dramat kupców krakowskich jest przykładem, który ukazuje negatywne skutki braku stosownych aktów wykonawczych, uniemożliwiających pełne wykorzystanie instytucji prawnych przewidzianych obowiązującymi przepisami rangi ustawowej.
Mając na uwadze przytoczone okoliczności, proszę Pana Ministra o wyjaśnienie:
1. Kiedy zostanie wydane rozporządzenie wykonawcze do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, do wydania którego obliguje art. 28 ust. 3b tej ustawy?
2. Czy rozporządzenie będzie przewidywało możliwość umorzenia należności płatników z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z powodu zaistnienia klęski żywiołowej i innych nadzwyczajnych zdarzeń losowych dotykających bezpośrednio płatników tych składek?
W związku z pilną potrzebą regulacji wyżej wymienionych kwestii, wyrażam nadzieję, że na podstawie delegacji ustawowej, płynącej z art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Ministerstwo w trybie pilnym przystąpi do prac nad treścią rozporządzenia wykonawczego.
Z poważaniem
Poseł Bogdan Klich
Kraków, dnia 3 czerwca 2003 r.