Szanowny Panie Ministrze! Sprawa obejścia prawa podatkowego ma zasadnicze znaczenie w relacji podatników z
Szanowny Panie Ministrze! Sprawa obejścia prawa podatkowego ma zasadnicze znaczenie w relacji podatników z aparatem fiskalnym państwa, kierowanym i nadzorowanym przez Ministra Finansów RP. Przykłady tych praktycznych relacji są tożsame moim zdaniem z krótkim przedstawieniem stanu faktycznego przedmiotu interpelacji i zostały sformułowane w publikacji w ˝Rzeczpospolitej˝ z dnia 25.03.2003 r., nr 71 (6451), w artykułe pod tytułem ˝Jest klauzula, problemy pozostały˝ (kserokopia publikacji w załączeniu).*)
Publikacja ta wzmacnia i potwierdza moją ocenę w przedmiocie zasadniczego charakteru sprawy obejścia prawa podatkowego i moim zdaniem wypełnia dyspozycję art. 118 ust. 1 i 2 Regulaminu Sejmu oraz pozwala na sformułowanie następujących pytań:
1. Mając na względzie, że prawo podatkowe nie zawiera definicji obejścia, że pojęciem tym nie posługuje się żadna z ustaw podatkowych oraz fakt, że tym nieznanym dla podatników pojęciem posługują się organy podatkowe, uzasadniając niekorzystne dla podatników decyzje, proszę o wyjaśnienie:
- czy w rozumieniu organów podatkowych obejściem przepisów prawa podatkowego jest dowolne działanie podatników mające na celu, poprzez wykorzystanie przepisów prawa podatkowego, uniknięcie albo zmniejszenie opodatkowania bądź uzyskania przysporzeń finansowych?
- czy też, dokonując wykładni literalnej opartej na stanowiącym istotę tego pojęcia terminie ˝obejście˝, oznacza ono dążenie stron czynności cywilnoprawnej do realizacji celu poprzez dokonanie innej czynności, niż była zamierzona, ze względu na okoliczności do niej zniechęcające bądź ze względu na okoliczności zachęcające do dokonania tej innej czynności prawnej?
2. Czy mając na względzie:
- autonomiczność prawa podatkowego względem innych dziedzin prawa, fakt, że skutki podatkowe wywodzące się z treści czynności cywilnoprawnej wywołane są nie przez tę czynność, tylko przez ustawę podatkową, co powoduje, że w odróżnieniu od skutków cywilnych skutki podatkowe nie stanowią integralnej części czynności cywilnoprawnej?
- fakt, że ustawy podatkowe, wywołując skutki podatkowe, stosowne do rodzaju czynności cywilnoprawnej, czynią je odmiennymi dla każdej ze stron tych czynności?
- fakt braku w prawie podatkowym norm prawnych bezwzględnie obowiązujących (iuris cogentis) można uznać, że w stosunku do czynności cywilnoprawnej dokonanej w celu obejścia przepisów prawa podatkowego może znaleźć zastosowanie art. 58 K.c., czyli czy czynność taka może zostać uznana wyłącznie ze względu na dokonanie jej w celu obejścia przepisów prawa podatkowego za dotkniętą ciężką wadą niepozwalającą na pozostawienie jej w obrocie prawnym, czyli podlegająca unieważnieniu?
Z poważaniem
Poseł Włodzimierz Czechowski
Warszawa, dnia 16 czerwca 2003 r.