Środowisko wydawnicze przekazało parlamentarzystom negatywną ocenę planowanych przez Rząd zmian w zakresie opodatkowania czasopism
Środowisko wydawnicze przekazało parlamentarzystom negatywną ocenę planowanych przez Rząd zmian w zakresie opodatkowania czasopism oraz usług poligraficznych podatkiem od towarów i usług.
Planowane zmiany legislacyjne w zgodnej opinii wydawców uniemożliwiają ożywienie rynku wydawniczego i będą prowadzić do pogłębiającej się zapaści na tym rynku. W roku 2002 spadła liczba wydanych tytułów i łączny nakład - odpowiednio o 6% w stosunku do roku 2000 oraz o 1,7% w stosunku do roku 2001. W 2002 roku wydrukowano o 7,6% mniej książek niż w roku poprzednim. Wydawcy ratują rentowność, wyprzedając zapasy z lat poprzednich, ograniczając zatrudnienie oraz podnosząc ceny książek. Średnia cena książki wzrosła w 2002 r. aż o 7% - z 27,1 do 29 zł. Nieubłagane konsekwencje to spadek liczby sprzedanych egzemplarzy, który wyniósł 11,6% (dane z dziennika ˝Rzeczpospolita˝ Nr 112 (6492) ˝Ranking wydawców za 2002 rok˝).
Opracowany przez Ministerstwo Finansów projekt nowej ustawy o podatku od towarów i usług w wersji z kwietnia 2003 r. przewiduje podwyżkę do 22% stawek na czasopisma, a także na usługi drukarskie. Te ostatnie korzystają obecnie ze stawki zerowej, zaś większość popularnych czasopism - z 7-procentowej. VAT na ogłoszenia drobne w gazetach ma wzrosnąć z 7 do 22%.
Projekt nowej ustawy przygotowano pod hasłem harmonizacji z przepisami Unii Europejskiej, zwłaszcza z dyrektywą z dnia 17 maja 1977 r. - Szóstą Dyrektywą VAT. Zdaniem drukarzy propozycje nowelizacyjne oraz brzmienie norm unijnych odbiegają od siebie w zasadniczym stopniu. Akcesja Polski do Unii Europejskiej nie wymaga bowiem podwyżek podatku w takim zakresie jak proponowana przez Ministerstwo. Zgodnie bowiem z art. 12 (3) (a) Szóstej Dyrektywy poszczególne państwa członkowskie we własnym zakresie ustalają wysokość podstawowej stawki VAT jako procentu opodatkowania, przy czym na mocy Dyrektywy Rady z 19.10.1992 r. (nr 92/77/EEC) od 1 stycznia 1993 r. minimalna stawka podstawowa wynosi 15%.
Państwa członkowskie są również uprawnione do stosowania jednej lub dwu stawek obniżonych co do zasady jedynie do dostaw towarów i świadczenia usług należących do kategorii wymienionych w Załączniku H do VI Dyrektywy. Na mocy Dyrektywy Rady 92/77/EEC minimalny poziom stawki obniżonej wynosi 5%, a może ona mieć zastosowanie w szczególności do dostaw książek, gazet i czasopism (Załącznik IT, kategoria 6).
W zobowiązaniach negocjacyjnych Polska zobowiązała się do wprowadzenia całokształtu prawodawstwa wspólnotowego z dniem uzyskania członkostwa. Ustalono kilka okresów przejściowych na stosowanie niższych stawek co do niektórych towarów i usług, w szczególności uzyskano - na okres przejściowy do 31.12.2007 r. - możliwość stosowania stawki VAT w wysokości 0% na niektóre książki i czasopisma specjalistyczne. W pozostałym zakresie wspólnotowe reguły - stawka podstawowa i obniżona w dopuszczalnym wg Załącznika H Szóstej Dyrektywy zakresie - powinny zostać przyjęte przez polskie ustawodawstwo już w momencie akcesji.
Mając na uwadze fakt, że dobór stawek podatkowych jest podyktowany przede wszystkim względami gospodarczymi (preferowanie przez państwo określonego rodzaju działalności) oraz społecznymi (wspieranie sfery usług publicznych), zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1) Z jakich powodów wśród preferowanych przez Rząd rodzajów działalności nie znalazła się sprzedaż książek, czasopism i gazet, odgrywająca istotną rolę w edukacji społeczeństwa? Dlaczego nie skorzystano z możliwości ustanowienia klauzul preferencyjnych dopuszczalnych na podstawie wspomnianych wyżej przepisów unijnych? Czy nie stoi to w rażącej sprzeczności z deklaracjami rządu na temat wspierania przedsiębiorczości, a zwłaszcza pomocy w powstrzymywaniu zapaści na rynku wydawniczym?
2) Jakimi względami merytorycznymi kierowali się autorzy projektu, ustalając stawki podatkowe na czasopisma, usługi drukarskie oraz ogłoszenia drobne w gazetach w maksymalnej wysokości, choć tego nie uzasadniają wymogi prawne?
3) Z jakich powodów w projekcie ustawy założono zerową stawkę na import wydawnictw drukowanych? Czy nie stanowi to, zdaniem Pana Ministra, nieuzasadnionego i niedopuszczalnego naruszenia równowagi konkurencji krajowej i zagranicznej? Czy taka regulacja byłaby zgodna z zasadą równości przedsiębiorców i wyraźnymi przepisami prawa unijnego?
4) Czy nie uważa Pan Minister, że znajdująca się w projekcie ustawy dyspozycja o dopuszczalności zastosowania stawki 7% na gazety w przypadku, gdy powierzchnia przeznaczona na reklamy nie przekroczy 33%, jest nadinterpretacją przepisów unijnych, które odmawiają prawa do stawek preferencyjnych jedynie materiałom w całości lub zasadniczo poświęconym reklamie?
5) Czy rząd przewiduje możliwość uwzględnienia przedstawionych powyżej argumentów przedstawicieli branży wydawniczej i poligraficznej, a tym samym zamierza wyjść naprzeciw uzasadnionym potrzebom powstrzymania upadku czytelnictwa?
Z wyrazami szacunku
Poseł Wiesław Walendziak
Gdynia, dnia 14 lipca 2003 r.