Z datą 14 listopada 2002 r. Minister Ochrony Środowiska wydał rozporządzenie w sprawie szczegółowych
Z datą 14 listopada 2002 r. Minister Ochrony Środowiska wydał rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków, jakim powinna odpowiadać prognoza oddziaływania na środowisko dotycząca projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (DzU z dnia 27 listopada 2002 r., Nr 197, poz. 1667), przywoływane dalej jako ˝Rozporządzenie˝.
W Rozporządzeniu definiuje się prognozę oddziaływania na środowisko, nakazując uwzględnianie w tym dokumencie (§ 5 ust. 1 pkt 4) informacji zawartych w innych dokumentach, w tym dokumentach planistycznych, opracowywanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Znaczenie prognozy oddziaływania na środowisko jest bardzo istotne, zwłaszcza dla polityki ochrony wód i obszarów ochrony wód.
Z moich informacji - pozyskanych głównie w trakcie ustalania warunków ograniczających planistów oraz Radę Gminy Stawiguda w opracowywaniu i uchwalaniu planu zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do terenów wchodzących w skład obszaru chronionego krajobrazu i obszaru ochrony wód Jeziora Wulpińskiego - wynika, że warunki określone w Rozporządzeniu są ignorowane, a ochrona środowiska fikcyjna, przez co następuje systematyczne łamanie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz ustawy Prawo wodne.
Wobec powyższego uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1) Czy w regionalnych zarządach gospodarki wodnej opracowano dokumenty planistyczne, wymagane na mocy art. 59 i art. 60 ustawy Prawo wodne, niezbędne do sporządzenia rzetelnej prognozy oddziaływania na środowisko naturalne skutków wprowadzania zabudowy na terenach obszarów ochronnych zbiorników wód śródlądowych?
2) Jeżeli regionalne zarządy gospodarki wodnej takich dokumentów nie opracowały, to według jakich kryteriów Minister sprawuje nadzór nad przestrzeganiem art. 59 ustawy Prawo wodne oraz nad wykonywaniem Rozporządzenia?
3) Czy i jakiego rodzaju wymagania formalne oraz merytoryczne stawiane są instytucjom i/lub osobom sporządzającym prognozę oddziaływania na środowisko?
4) Jaka jest rola wojewodów w egzekwowaniu wymagań stawianych instytucjom i/lub osobom wykonującym prognozę oddziaływania na środowisko?
5) Czy istnieje możliwość i praktyczne procedury merytorycznej weryfikacji prognoz oddziaływania na środowisko i jaki organ posiada uprawnienia w tym zakresie?
6) Czy prognozę oddziaływania na środowisko można uzupełniać o aneksy, zmieniające ˝pierwotne˝ ustalenia prognostyczne, podobnie jak np. umowę handlową?
7) Na jakim organie ciąży obowiązek ochrony ˝obszarów ochronnych zbiorników wód śródlądowych˝, określony w art. 59 ust. 1 ustawy Prawo wodne, jeżeli dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej nie wydał rozporządzenia, o którym mowa w art. 60 tej ustawy?
8) Czy i w jakim zakresie Minister może kontrolować zgodność prac planistycznych wykonywanych na zlecenie gmin z wymaganiami określonymi w Rozporządzeniu?
9) Czy do zadań wojewody jako organu nadzoru należy baczenie, aby w trakcie procesu planistycznego respektowano postanowienia Rozporządzenia?
10) Czy i w jaki sposób określany jest rozmiar obszaru ochronnego danego zbiornika wód śródlądowych - np. jeziora o powierzchni ok. 730 ha - jeżeli nie uczynił tego dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej?
Na zakończenie pozwalam sobie poinformować Pana Ministra, że dysponuję prognozą oddziaływania na środowisko, której ustalenia zostały zmienione w formie ˝Aneksu˝. Pierwsza część prognozy została wykonana w marcu 2001 r., natomiast Aneks powstał w maju 2003 r. Obie części owej prognozy zawierają zalecenia wzajemnie sprzeczne - obok sformułowania ˝wzdłuż brzegów jeziora wyznacza się pas wolny od zabudowy o szerokości 100 m˝ widnieje sformułowanie, dodane po dwóch latach w Aneksie - ˝natomiast nie obowiązuje zakaz zabudowy w 100-metrowej strefie ochronnej jeziora˝). Autor tej prognozy powołuje się przy tym na Rozporządzenie nr 21 z dnia 14 kwietnia 2003 r. wydane przez Wojewodę Warmińsko-Mazurskiego w zupełnie innej sprawie. W efekcie domorosły ˝prognosta˝ (w omawianym przypadku - geolog) we współpracy z pracownią planistyczną samozwańczo ustalają dopuszczalny zakres zabudowy strefy ochronnej pięknego jeziora, będącego składnikiem narodowego bogactwa przyrody i stanowiącego własność Skarbu Państwa. Więcej nawet, wyznaczając ten zakres, a także projektując intensywną zabudowę na obszarze chronionego krajobrazu, ˝prognosta˝ i autorzy planu zagospodarowania przestrzennego świadomie wprowadzają w błąd, na dodatek bezprawnie traktują prognozę jako pretekst do zmiany prawa. Lekceważą przy tym reguły wskazane w Rozporządzeniu oraz ignorują cel stawianej prognozy - zajmują się wszystkim, tylko nie skutkami dla środowiska naturalnego! Nie muszę chyba dodawać, iż Rada Gminy zamierza ochoczo ów plan uchwalić po raz drugi (pierwszą uchwałę NSA uchylił w całości jako niezgodną z prawem, wyrok z 27 lutego 2003 r., sygn. akt IV SA 2156/02), powtarzając te same błędy, a Wojewoda Warmińsko-Mazurski ponownie na to bezprawie nie reaguje. W takich okolicznościach niezbędne wydaje się pilne ustalenie roli Ministra Ochrony Środowiska w egzekwowaniu prawa, w tym rozporządzenia wydanego na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Z poważaniem
Poseł Zyta Gilowska
Warszawa, dnia 22 lipca 2003 r.